[Phần III]

Mâu thuẫn và thử thách – Khi y thuật chạm tới giới hạn của sinh tử

Ba tháng sau, gió thu thổi qua núi, lá vàng rụng đầy sân. Đứa trẻ mà thầy từng chữa đã khỏe, chạy tung tăng khắp làng, miệng cười như nắng. Người học trò khi ấy tưởng như đã hiểu được phần nào y đạo. Hắn tin rằng, chỉ cần giữ tâm sáng và làm theo lời thầy, mọi bệnh đều có thể hóa giải.

Nhưng đạo không bao giờ hiển lộ trọn vẹn trong những ngày bình yên. Nó chỉ hiện ra khi con người đối diện với giới hạn của chính mình. Và ngày ấy đến.

Một buổi sớm, khi sương còn dày đặc, một người đàn ông cưỡi ngựa hối hả đến, mang theo tin dữ:
– Thưa lão y, có người ngã bệnh nặng ở vùng bên kia sông. Đã qua tay ba thầy thuốc, đều bó tay. Nay mạch yếu, hơi thở chỉ còn như tơ. Xin người cứu giúp.

Thầy lặng im, gật đầu. Người học trò gói thuốc, mang theo hộp châm, cùng thầy lên đường. Qua sông, họ đến một căn nhà nhỏ giữa đồng. Trong nhà, người bệnh nằm bất động, sắc mặt xám, mắt nhắm nghiền. Cạnh đó là người vợ trẻ, gầy rộc, nắm tay chồng không rời.

Người học trò bắt mạch, rồi ngước lên, khẽ nói:
– Mạch tán loạn, khí không về căn, thưa thầy… con e đã muộn.

Thầy không đáp. Ông ngồi xuống, đặt tay lên ngực bệnh nhân, nhắm mắt. Hơi thở ông chậm rãi, hòa cùng hơi thở người bệnh. Một lát, ông mở mắt, khẽ nói:
– Còn một tia khí nhỏ như sợi tơ, đang trụ ở đan điền. Hắn chưa đi đâu cả.

Người học trò giật mình:
– Nhưng thưa thầy, nếu đã đến mức ấy, còn cứu được sao?

Thầy không trả lời, chỉ nhìn ra cửa sổ, nơi gió thu đang lay động cành tre. Một hồi lâu, ông nói chậm rãi:
– Có những lúc, thuốc không còn nghĩa lý gì. Khi ấy, chỉ còn đạo và tâm.

Ông lấy kim, châm vào một loạt huyệt quanh ngực và cổ tay người bệnh, từng mũi nhẹ như lá rơi. Mỗi lần kim chạm vào da, người học trò cảm thấy như nghe thấy tiếng thời gian nhỏ giọt. Rồi thầy rút một chiếc kim ra, cắm vào chính lòng bàn tay mình, hơi máu rỉ ra, nhỏ lên môi bệnh nhân.

Người học trò hốt hoảng:
– Thưa thầy, người làm gì vậy?

– Cho hắn một chút dương khí của ta. Đôi khi, người thầy thuốc phải dùng chính sinh mệnh của mình để gọi sinh mệnh khác quay lại.

Căn phòng chìm trong tĩnh lặng. Gió ngừng thổi, như sợ làm lay động khoảnh khắc mong manh giữa sống và chết. Rồi bất chợt, người bệnh khẽ run, một hơi thở bật ra, mạch yếu dần trở nên rõ hơn.

Người học trò nhìn thầy, ánh mắt rưng rưng. Nhưng thầy lại chỉ cười nhạt, giọng yếu đi:
– Cứu được thân hắn, nhưng ta đã tiêu hao phần lớn nguyên khí. Cái giá của việc nghịch thiên là vậy.

Ba ngày sau, người bệnh tỉnh lại. Dân làng gọi thầy là “thần y tái sinh”. Nhưng trong căn nhà nhỏ trên núi, thầy nằm tĩnh dưỡng, sắc mặt trắng như giấy.

Người học trò hầu bên, day lưng thầy, hỏi nhỏ:
– Thưa thầy, sao phải đánh đổi nhiều như vậy? Con e rằng, sinh mệnh của thầy quý hơn một mạng người kia.

Thầy khẽ lắc đầu:
– Nếu ta sợ mất mát, thì làm sao xứng là người chữa bệnh? Sinh mệnh của ta cũng chỉ là một hạt cát trong dòng đạo. Khi thấy người khác sống thêm một ngày, đạo trong ta lại được kéo dài một đoạn.

– Nhưng nếu… nếu thầy mất đi thì sao? Ai sẽ nối nghiệp, ai sẽ cứu người?

Thầy mỉm cười, ánh mắt xa xăm:
– Con vẫn chưa hiểu. Người cứu người không phải ta. Chính đạo cứu họ. Ta chỉ là kẻ mở đường.

Người học trò cúi đầu, trong lòng dâng lên một nỗi sợ mơ hồ – sợ một ngày thầy đi mất, sợ con đường y đạo không còn người dẫn dắt.

Thầy nhìn thấy điều đó, khẽ thở dài:
– Con sợ mất thầy, vì con chưa thấy thầy trong chính con. Khi con thấy được, thì dù ta có đi, đạo vẫn ở lại.

Câu nói ấy, người học trò nghe mà chưa hiểu. Chỉ cảm thấy trong lòng dấy lên mâu thuẫn: giữa thương thầy và sợ đạo mênh mông, giữa lòng hiếu kính và nỗi bất an khi phải đối diện cái chết.

Ngày thứ bảy, khi bình minh vừa ló, thầy ngồi dậy, nhìn về hướng đông, nơi ánh sáng nhuộm vàng chân núi. Ông nói khẽ, như nói với chính mình:
– Y thuật, khi đến cực điểm, phải đối diện sinh tử. Nếu chỉ biết cứu thân mà quên linh hồn, thì chỉ là thầy thuốc nửa đường. Nếu chỉ biết cầu đạo mà bỏ mặc người sống, thì chỉ là đạo nhân cô tịch. Cái khó là giữ được tâm không nghiêng về bên nào.

Người học trò quỳ xuống, nước mắt lăn dài.

Thầy nhìn hắn, nở nụ cười hiền như cánh sen:
– Con phải đi xuống núi, tự mình chữa lấy một ca bệnh mà không cần ta bên cạnh. Khi con đối diện với giới hạn của người khác, con sẽ thấy giới hạn của chính mình. Khi ấy, con sẽ biết thế nào là “ngộ y đạo”.

Hắn cúi đầu, run run:
– Nhưng thưa thầy, nếu con thất bại thì sao?

Thầy nhìn hắn, ánh mắt sáng lên như ngọn lửa nhỏ:
– Thất bại cũng là thuốc. Nó chữa khỏi bệnh kiêu ngạo trong con.

Bên ngoài, gió thu lại nổi. Lá rơi từng đợt, nhưng ánh sáng trong căn phòng vẫn ấm. Người học trò hiểu rằng, từ giây phút này, thử thách thật sự mới bắt đầu — không còn là học cách bốc thuốc, mà là học cách giữ đạo khi đứng trước sinh tử.

Và trong âm vang của gió, tiếng thầy như vọng lại từ xa xăm:

“Cứu người là hành đạo.
Mất mình là thử đạo.
Giữ tâm không nghiêng – ấy mới là ngộ đạo.”

–––